08/07/10 - Treorach ar Sárú Sonraí - Data Protection Commissioner

Tá formheas tugtha ag an gCoimisinéir Cosanta Sonraí do Cód Cleachtais maidir le sárú slándála sonraí pearsanta le cuidiú le heagraíochtaí dul i ngleic go hiomchuí nuair a bhíonn siad ar an eolas maidir le sáruithe ar shlándáil a bhaineann le faisnéis phearsanta chustaiméara nó fostaí. San earnáil phoiblí, tugann treoir ón Roinn Airgeadais maidir le slándáil sonraí comhairle freisin do ranna agus gníomhaireachtaí saruithe sonraí a thuairisciú láithreach chuig an Oifig seo.

Ceadaíonn nochtadh de sáruithe slándála sonraí pearsanta dúinn comhairle a chur ar an eagraíocht, ag céim luath, ar an tslí is fearr chun déileáil le iarmhairt nochtadh agus conas athrá a shéanadh. Ceadaíonn sé dúinn freisin baill den phobal a chur ar a shuaimhneas go bhfuil eolas againn ar an bhfadhb agus go bhfuil an eagraíocht atá i gceist ag déileáil leis an gceist i ndáiríre.

Ba chóir do eagraíochtaí a bhíonn ag deileáil le sárú slándála le himpleachtaí do shonraí pearsanta staidéar cúramach.a dhéanamh ar an gCód Cleachtais. Tá roinnt cúinsí tábhachtacha i ndáil le cur i bfeidhm de théarmaí an Chóid leagtha amach thíos. Beidh Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí sásta tuilleadh comhairle a thairiscint d'eagraíochtaí faoi conas is fearr téarmaí an Chóid a chur i bfeidhm. Tá sonraí teagmhála na hOifige leagtha amach ag deireadh an nóta treorach seo.

Cur i bfeidhm an Cód Cleachtais maidir le Sárú Slándála Sonraí Pearsanta

Leagann alt a haon den Chód Cleachtais amach na oibleagáid dhlíthiúil maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil go cóir agus chun bearta iomchuí slándála a glacadh chun iad a chosaint.

Tagraíonn alt a dó don riachtanas bheith ag díriú ar chearta na n-ábhar sonraí nuair a bhfuil a gcuid sonraí pearsanta curtha i mbaol.

Deirtear in alt a trí nach foláir do rialtóirí sonraí gur tharla teagmhas dóibh gur feidir teacht as ná riosca nochtadh neamhúdaraithe, chailleadh, scriosadh nó athrú ar sonraí pearsanta aird a thabhairt láithreach chun fógra a thabhairt dos na hábhair sonraí lena mbaineann . Mar a deirtear sa Chód " Tugann sé sin deis do ábhair sonraí na hiarmhairtí do gach duine acu a bhreithniú agus na bearta is cuí a ghlacadh chun iad féin a chosaint." Is féidir bheith san áireamh mar iarmhairtí ná an poitéinseal do chalaois/ goid aitheantais , ach d'fhéadfadh bheith i gceist freisin an poitéinseal le haghaidh damáiste do cháil, náiriú poiblí nó fiú bagairtí do sábháilteacht fisiceach. Tugann na hAchtanna um Chosaint Sonraí deis do dhaoine aonair rialú a cleachtadh maidir le conas a úsáidtear a gcuid sonraí. Is féidir le sárú slándáil sonraí pearsanta cur isteach ar an gceart sin. Is córas leasúcháin ábhair sonraí a chur ar an eolais a bhfuil mar aidhm aige an cothromaíocht a shlánú agus roinnt eolais agus rialaithe a athbhunú.

Comhairlíonn alt a trí freisin gur cheart do rialtóirí sonraí eagraíochtaí a chur ar an eolas a d'fhéadfadh bheith i riocht cabhrú le ábhair sonraí a chosaint agus luaitear An Garda Síochána agus institiúidí airgeadais. Ag brath ar na cúinsí, d'fhéadfadh bheith san áireamh freisin saineolaithe TE gur féidir comhairle a thairiscint maidir le sríanú nó cuideachtaí idirlín a d'fhéadfadh cabhrú le deireadh a chur le naisc taiscthe ábhartha as a n-innill chuardaigh. Mar aon le gach gné eile den Chód, tá Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí sásta comhairle a chur ar fáil maidir leis seo.

Tugtar faoi deara in alt a ceathair go bhféadfadh sé go mbeadh imthosca nuair is féidir leis an rialtóir sonraí a thabhairt i gcrích le réasún nach bhfuil aon bhaol ann do sonraí pearsanta mar gheall ar na bearta ard-chaighdeánach teicneolaíoch a ghlacadh le héifeachtach go bhfuil na sonraí inrochtana. Mar shampla, féadfar a mheas go bhfuil sonraí pearsanta atá stóráilte ar ríomhaire glúine criptithe, le rialuithe rochtain shlán, inrochtana i gcleachtas agus measann Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí nach mbeadh i gceist de ghnáth le caillteanas de fheiste den tsórt aon baol do na sonraí pearsanta atá stóráilte air. Ach níl aon maitheas le bogearraí criptithe is láidre^[1], má tá an focal faire rochtain á stóráil leis an ngléas nó má tá an focal faire lag^[2]. Is féidir le rialuithe rochtain eile (mar shampla, aitheantóirí bithmhéadracha, svaidhpcártaí , cúpóin srl) slándáil a neartú a thuilleadh, go háirithe nuair a úsáidtear iad i gcomhcheangal le focal faire casta.

Deirtear in alt a cúig den Cód Cleachtais nach mór do phróiseálaí sonraí tuarascáil ar sáruithe ar shlándáil sonraí pearsanta a chur chuig an rialtóir sonraí ábhartha a luaithe a éireoidh siad ar an eolas ar an dteagmhas. Ba chóir an dualgas seo a léiriú i conarthaí cuí a síníodh idir rialtóirí sonraí agus próiseálaithe sonraí. Ba chóir don rialtóir sonraí leanúint ansin leis na céimeanna a leagtar amach sa Chód.

Deirtear in alt a sé den Cód Cleachtais nach mór Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí a chur ar an eolas maidir le gach teagmhas nuair a cuireadh sonraí pearsanta i mbaol. Níl mar eisceachtaí ach amháin i gcás ina bhfuil na hábhair sonraí curtha ar an eolas cheana agus nach mbhaineann sé le níos mó ná 100 ábhair sonraí agus nach bhfuil i gceist ach sonraí pearsanta neamh-íogair nó sonraí pearsanta nach bhfuil de chineál airgeadais. Ba chóir a thabhairt faoi deara i gcás go gcuireann rialtóir sonraí in iúl do Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí caillteanas de rialú ar sonraí pearsanta nach ionann é sin le rá go bhfuil sárú ar na hAchtanna um Chosaint Sonraí 1988 agus 2003 i gceist. Déanann an Cód léir freisin má tá amhras ann - go háirithe an bhfuil na bearta teicniúla chun na sonraí a chosaint den tsórt chun chonclúid réasúnta a cheadú nach bhfuil na sonraí pearsanta curtha i mbaol - gur cóir an t-ábhar a thuairisciú chuig Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí.

Leagann alt a seacht den Cód Cleachtais síos fhráma ama de dhá lá do rialtóir sonraí chun Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí a chur ar an eolas tar éis don rialtóir sonraí a bheith ar an eolas faoi eachtra sárú ar shlándáil sonraí. I gcásanna teagmhais sárú slándála sonraí pearsanta coimpléascaca, is féidir tréimhse nach beag ama i gcóir imscrúdú iomlán agus réiteach. Níl i gceist ach chéad teagmháil leis an Oifig le cur síos ar na fíricí mar atá siad ar eolas agus na céimeanna á nglacadh chun aghaidh a thabhairt ar na fíricí sin. Níor cheart sonraí pearsanta a bheith san áireamh i dtuairiscí dá leithéid chuig Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí agus is ábhar don rialtóir sonraí cinneadh a dhéanamh ar an modh teagmhála is slán, bunaithe ar nádúr an fhaisnéis a bhfuil le cur in iúl.

Leagann alt a hocht den Cód Cleachtais síos na heilimintí a chur san áireamh in aon tuarascáil fhoirmiúil d'fhéadfadh a bheith á lorg ag Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí. Ba chóir aird a thabhairt freisin ar na heilimintí a leagtar amach in alt a hocht nuair a bhítear ag ullmhú chun ábhair sonraí a chur ar an eolas go díreach ar tharlú shárú slándáil sonraí pearsanta . Féadfaidh an Oifig doiciméid eile sa bhreis a lorg bunaithe ar na himthosca a ghabhann leis an eachtra. Leagfaidh an Oifig síos freisin fhráma ama le haghaidh seachadadh tuarascáil mhionsonraithe bunaithe ar chineál an eachtra agus an méid fhaisnéis is gá.

Deirtear in alt a naoi den Cód Cleachtais gur féidir leis an gCoimisinéir Cosanta Sonraí mionimfhiosrú a sheoladh ag brath ar nádúr na heachtra sárú slándáil sonraí pearsanta . Is féidir liosta moltaí don rialtóir sonraí ábhartha a bheith mar thoradh ar imscrúduithe den tsórt sin, mar shampla na hábhair sonraí lena mbaineann a chur ar an eolas. Comhoibríonn na rialaitheoirí sonraí seasmhacha go toilteanach le himscrúduithe an Choimisinéara agus bíonn siad sásta aon moltaí a eisíonn sé a comhlíonadh. Mar sin féin, i gcásanna neamhchoitianta nach bhfuil teacht ar an gcomhlíonadh sin, féadfaidh an Coimisinéir a chuid cumhachtaí dlíthiúla a úsáid chun gníomhartha cuí a éigniú.

Fiú nuair nach bhfuil an Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí curtha ar an eolas, deirtear in alt a deich den Cód Cleachtais gur chóir do rialtóirí sonraí taifead achoimre ghairid a choimeád go lárnach ar gach teagmhas sárú slándáil sonraí pearsanta, le míniú ar an mbonn nach bhfuil Oifig an Chomisinéara Cosanta Sonraí curtha ar an eolas. Is é cuspóir an taifead seo gur féidir le Oifig an Choimisinéara Cosanta Sonraí comhlíonadh an Cód Cleachtais a dheimhniú le linn iniúchtaí. Ceadaíonn sé freisin don Oifig cuardach a dhéanamh ar phatrúin a léiríonn fadhbanna laistigh d'eagraíochtaí nó earnálacha ar leith.

Tá alt a haondeag féin-mínitheach, á rá go simplí go bhfuil feidhm ag an gCód do gach catagóir de rialtóir sonraí agus próiséalaí sonrai a thagann faoi rial na hAchtanna um Chosaint Sonraí.

"Is fearr Cosc ná Leigheas"

Do chustaiméirí agus sinne a chur ar an eolas maidir le sárú, ní aon ionadach é sin ar   dearadh cuí na córais chun sonraí pearsanta a chosaint ó nochtadh de thaisme nó d'aon ghnó. Tá ár comhairle ghinearálta maidir le slándáil sonraí ar fáil ar leithligh. Ach glacaimid leis, fiú leis an dea-chórais a ceapadh, is féidir botúin a tarlú. Mar chuid de pholasaí shlándáil sonraí, ba chóir don eagraíocht a bheith ag smaoineamh ar cad a dhéanfadh sé dá dtarlódh sárú sonraí. Roinnt ceisteanna a d'fhéadfá a iarraidh :


• Cad a dhéanfadh do eagraíocht i gcás eachtra sárú sonraí?

• An bhfuil pholasaí i bhfeidhm agat a shonraítear cad é sárú sonraí? (Ní amháin   caillteanas eochracha USB / dioscaí / ríomhairí glúine. Freisin, rochtain míchuí ar shonraí pearsanta ar do chórais nó sonraí pearsanta a sheoladh don duine mícheart.)

• Conas a bheadh a fhios agat go raibh sárú sonraí tite amach i d'eagraíocht? An bhfuil an fhoireann ag gach leibhéal ar an eolas maidir le impleachtaí chailliúint sonraí pearsanta?

• An bhfuil a fhios ag daoine cé gur cóir a chur ar an eolas má cailltear trealamh ina bhfuil sonraí pearsanta?

• An bhfuil sé soiléir i do pholasaí cé atá freagrach as déileáil le eachtra?

• An bhfuil do pholasaí soiléir maidir le custaiméirí a chur ar an eolas ? Conas a dhéanfaí é? Cén eolas a dtabharfaí dóibh?

An bhfuil do pholasaí i gomhréir le riachtanais an Cód Cleachtais maidir le Sárú Slándáil Sonraí Pearsanta atá aontaithe ag an gCoimisinéir Cosanta Sonraí?

[1] Aithríonn an caighdeán criptiú is gá chun sonraí a shlánú go leordhóthanach leis an dul chun cinn sa teicneolaíocht. Ba chóir do criptiú Uile-diosca neart 256-giotán an ceanglas a chomhlíonadh faoi láthair.

[2] Bhéadh i gceist go tipiciúil le focal faire láidir ná a bheith 14 carachtair ar fad, roghnú randamach de litreacha, uimhreacha agus siombailí agus gan seans teacht air le buille faoi thuairim